- Titel: Doorsneden bol
- Gemaakt door: Wout Maters (1931-2017)
- Waar: Tolsteegplantsoen
- Wanneer: 1978
Het kunstwerk Doorsneden Bol, gemaakt door Wout Maters, staat sinds 1978 in het Tolsteegplantsoen. Het idee voor dit bronzen kunstwerk is in 1974 ontstaan uit informele contacten tussen de kunstenaar en de Adviescommissie Beeldende kunst en Kunstnijverheid.
Wout Maters, die al meerdere kunstwerken had gemaakt voor Utrecht, heeft dan al geruime tijd geen nieuwe opdrachten gekregen. De archiefstukken wekken de indruk dat de adviescommissie daarom speciaal voor hem een opdracht voor stadsverfraaiing bedenkt. Maters geeft aan dat hij een van zijn bolmotieven vergroot wil uitwerken.
De speel- en zithoek in het Tolsteegplantsoen blijkt een geschikte locatie voor de ‘bol-plastiek’. Maters vertelt later aan het Utrechts Nieuwsblad dat hij het kunstwerk juist daar wilde plaatsen zodat de kinderen die in het park met ballen spelen, kunnen ontdekken ‘wat je nog meer kan doen met een bol’.
Die associatie lijkt een beetje vergezocht, want deze bol heeft eigenlijk niets te maken met balspelen. Het gaat meer over natuur. Maters laat zich inspireren door organische vormen en creëerde al eerder bijzondere sculpturen van bollen die wellustig openbarsten. Als je ooit een avocadopit hebt laten ontkiemen, herken je wellicht het beeld van een pit die uiteengerukt wordt door groei.
Doorsneden Bol laat ook een openbarsting zien, maar minder explosief. Twee insnijdingen doorbreken de ronde vorm. De drie delen lijken in harmonie met elkaar te hangen. Er mist iets, maar toch horen ze nog bij elkaar. De gekartelde binnenkant contrasteert mooi met de gladde buitenkant. Een ruwe binnenwereld omhuld door een glanzende schil.
In 1978, twee maanden na de plaatsing van het kunstwerk, ontstaat er bezorgdheid bij Bureau Jeugdzaken. Men wil dat het kunstwerk verder van de speeltuin wordt geplaatst, omdat kinderen erop zouden kunnen klimmen en zich snijden aan de kartelige schijven. Het is niet duidelijk hoe dit probleem is opgelost, maar het kunstwerk lijkt niet verplaatst te zijn. Het indrukwekkende gewicht van 650 kilo zal daarbij een rol hebben gespeeld. Het is een onverplaatsbare sculptuur van een pit in beweging.
Interessante weetjes
- Het kunstwerk is groter dan oorspronkelijk bedacht, met een diameter van 150 cm in plaats van de aanvankelijk beoogde 115 cm. Dit formaat is bepaald na experimenten met een weerballon op de locatie.
- Het kunstwerk onderging een kleurverandering. De gepolijste buitenkant van het brons was eerder voorzien van een coating om het oppervlak te beschermen, maar een dag na plaatsing had ‘de jeugd’ er al met glas in gekrast en er zelfs delen afgetrokken. De oplossing waar Maters mee kwam was om de bol groen aan te zuren.